شعري است كه از نظر قافيه ها همانند قصيده است ولي از نظر محتوا و تعداد ابيات با قصيده متفاوت است. تعداد ابيات در قاعده و قانون كلي غزل، چيزي كه از فارسي قديم و غزل قديم بوده است نبايد كمتر از 5 بيت باشد ولي معمولاً بين 7 تا 14 بيت است. در بعضي از ديوانها غزل 3 يا 4 بيتي هم ديده مي شود كه به پيروي از استاد جلال الدين همايي (در شعر متخلص به سنا) آن را غزل نا تمام مي ناميم.

قالب غزل قالبي است كه عموماٌ براي مدح معشوقه‌ي زميني يا آسماني استفاده مي شود و بهترين قالب براي بيان عشق است.

غزل در لغت به معني زنان و عشق ورزي با ايشان و شرح زيبائي معشوق و شرح دلدادگي و عشقبازي مي باشد كه البته براي معشوقه‌ي آسماني هم استفاده مي شود.

غزل (به فتح غ و كسر زاء) مردي را گويند كه صحبت با معشوقه‌ را دوست دارد.

عموماٌ چون غزل بيشتر براي بيان عشق است و چون عشق هميشگي و متحول و پويا است سخن از عشق در قالب غزل هميشگي مي شود و هميشه چيزي هست كه بتوان درباره آن با غزل صحبت كرد.

 

يك قصه بيش نيست غم عشق، وين عجب

كز هر زبان كه مي شنوم نامكرر است.

 

در ابتدا غزل عاشقانه بوده، ولي با ظهور سنايي معشوقه‌ي زميني جاي خد را به معشوقه‌ي آسماني مي دهد و غزل عارفانه پديد مي آيد.

غزل عاشقانه را سعدي و عارفانه را مولانا جلال الدين به اوج خود مي رسانند.

اما با ظهور حافظ غزل محتوايي نو مي يابد و حافظ غزل عارفانه ـ عاشقانه را پديد مي آورد كه مي توان آن را هم به معشوقه‌ي زميني و هم آسماني نسبت داد و هر دو از آن استنباط مي شود.

 

-------------------------*                    -----------------------*

--------------------------                    -----------------------*

--------------------------                    -----------------------*

--------------------------                    -----------------------*